Κόκκινα δάνεια και πλειστηριασμοί

Το ζήτημα των κόκκινων δανείων και των πλειστηριασμών είναι βέβαιο ότι θα ταλανίζει την ελληνική κοινωνία το επόμενο διάστημα, προκαλώντας σοβαρούς τριγμούς στο πολιτικό οικοδόμημα που έτσι κι αλλιώς δεν είναι και στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Δυστυχώς το θέμα δεν αντιμετωπίζεται, για την ώρα τουλάχιστον, με την ανάλογη σοβαρότητα ούτε από τις αριστερές δυνάμεις. Φυσικά δεν είναι και το μόνο! Θέλοντας να επιμείνουμε στην αναγκαιότητα ενεργής παρέμβασης ενός πλατιού κινήματος, το επόμενο διάστημα θα παρουσιάσουμε διάφορες προσεγγίσεις που θεωρούμε ότι συμβάλλουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Χρειάζεται να κατανοήσουμε τον τρόπο που τα διεθνή αρπακτικά έχουν χειριστεί το ζήτημα μέχρι τώρα, ώστε να αντιληφθούμε τι μας περιμένει. Διότι μόνο έτσι θα καταφέρουμε να οργανώσουμε τις απαιτούμενες αντιστάσεις.

«Ενεργητική διαχείριση» κόκκινων δανείων 

του Δημήτρη Μάνου

Με το κλείσιμο της εκκρεμότητας των λεγόμενων κόκκινων δανείων ανοίγει μάλλον ο δρόμος για την εκταμίευση τόσο του ποσού των 10 δισ. ευρώ για την ανακεφαλαιοποίση των τραπεζών και των δύο δις. για τη χρηματοδότηση από το «πρόγραμμα».

Κατά πώς δείχνει το νομοσχέδιο που στο παρά πέντε του κλεισίματος της «διαπραγμάτευσης» πέρασε η κυβέρνηση για τους πλειστηριασμούς της πρώτης κατοικίας, ένα 40% μένει τελείως ακάλυπτο, ενώ από το υπόλοιπο 60% ένα 25% μπαίνει σε μία διαδικασία δόσεων και υπό αυτή την προϋπόθεση (ότι μπορεί να δίνει τις δόσεις και με εισοδηματικά κριτήρια κοντά στη φτώχεια) θα προστατεύεται ή θα… εκτελείται μέσω εξωδικαστικής διαδικασίας. Το υπόλοιπο 15% στα όρια της ένδειας θα υποστηριχθεί μέσω ενός στεγαστικού επιδόματος στο να ξεπληρώσει τα χρέη του, επίδομα το οποίο τον πρώτο χρόνο (2016) θα χρηματοδοτηθεί από την αναδιάρθρωση αυτών των ίδιων των δανείων! Βέβαια υπάρχουν πολλά που μένουν να ξεκαθαριστούν σχετικά με τις παραπάνω ποσοστώσεις αλλά και με τις διαδικασίες καθώς υφίστανται πολλές ασάφειες.

Το ζήτημα των λεγόμενων «κόκκινων» δανείων ήταν ένα από τα προαπαιτούμενα «αγκάθια» (ίσως το μοναδικό αν δεν συνέβαινε η εμπλοκή με τον ΦΠΑ στην εκπαίδευση) που εμπόδιζε να ολοκληρωθεί μέσω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών η «επιτυχής έκβαση» αυτής της φάσης της διαπραγμάτευσης. Σε αυτό συμφωνεί και ο πρόεδρος της ΕΚΤ.

O Ντράγκι

Ο Ντράγκι σε δηλώσεις του από το βήμα Οικονομικών και Νομισματικών υποθέσεων του ευρωκοινοβουλίου σε μια εφ όλης της ύλης περί της πολιτικής της ΕΚΤ τοποθέτηση, θεώρησε ως μοναδικό και βασικό προαπαιτούμενο την «τακτοποίηση» των «κόκκινων» δανείων προκειμένου να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαίωση των ελληνικών τραπεζών. Σύμφωνα με αυτόν «η νοοτροπία αποπληρωμής ενός χρέους πρέπει να επανέλθει, ειδάλλως δεν θα υπάρξει κανονική λειτουργία τραπεζικού συστήματος». Νωρίτερα είχε τονίσει πως το ζήτημα των «κόκκινων» δανείων δημιουργεί πρόβλημα στο τραπεζικό σύστημα αφού δεν του επιτρέπει να επιτελέσει τη βασική του λειτουργία, αυτή της χρηματοδότησης της οικονομίας. Δυσαρεστώντας μάλιστα τους Έλληνες τραπεζίτες και μεγαλοαστούς (ή… σκέτα μεγαλοαστούς τραπεζίτες) έκανε λόγο επιπλέον για διαρθρωτικές στρεβλώσεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα που πρέπει να διορθωθούν. «Το πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει την αντιμετώπιση τέτοιων στρεβλώσεων», επισήμανε. Είναι γνωστό πως πέρα από τις τοποθετήσεις κεφαλαίων τίθεται ζήτημα και συμμετοχής στα ΔΣ των τραπεζών χρηματοπιστωτικών fund που θα «αναλάβουν» την «ενεργητική διαχείριση» των κόκκινων δανείων.

Περί τίνος…

Αλλά τι είναι ακριβώς αυτή η «ενεργητική διαχείριση» των δανείων την οποία θα ακούμε όλο και πιο συχνά από δω και μπρός; «Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα των τραπεζών που ανέρχονται σε 107 δισ. ευρώ, δηλαδή στο ήμισυ του ύψους των δανειακών χαρτοφυλακίων των τραπεζών, δημιουργούν προσδοκίες τεράστιων κερδών για τα ξένα fund που θα εμπλακούν στη διαχείριση του προβλήματος» γράφει η εφημερίδα «Κεφάλαιο».

Η αρθρογράφος σημειώνει ότι είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Έναν χρόνο μετά τα stress test των τραπεζών από την ΕΚΤ, τα κακά δάνεια αξίας 826 δισ. ευρώ εξακολουθούν να «μολύνουν» τους ισολογισμούς τους, έχοντας μειωθεί μόλις κατά 2% τους τελευταίους 12 μήνες. Υπόψη ότι οι αμερικάνικες τράπεζες σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές (έθνος κράτος, γαρ) φρόντισαν να ανακεφαλαιοποιηθούν «επιθετικά». Ένα μέρος αυτής της επίθεσης έγινε με το κλείσιμο τεράστιου αριθμού ομοσπονδιακών τραπεζών (τα στοιχεία είναι στη διάθεση της έκδοσης «Έγκατα και εδάφη της κρίσης») αλλά η επιθετικότητα αυτή -πέραν των εκκαθαρίσεων- περιγράφεται καλύτερα ως προσδοκίες για κερδοσκοπική αξιοποίησή τους. Ήδη η συμμετοχή εξειδικευμένων επενδυτικών fund είναι σχεδόν επίσημη, καθώς «η Eurobank ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με ξένους εξειδικευμένους οίκους για τη δημιουργία δύο joint venture, το ένα για τη διαχείριση (διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για πώληση) δανείων λιανικής και το άλλο για τη διαχείριση επιχειρηματικών δανείων». Επιπρόσθετα η αρθρογράφος αναφέρεται στην έκθεση του ΤΧΣ στην οποία καταγράφονται τα νομικά και διοικητικά εμπόδια που καθιστούν αδύνατη την ανάπτυξη μιας δυναμικής αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων και  προτείνονται ειδικές δράσεις για την άρση τους ώστε να επιταχυνθεί η τακτοποίηση των δανείων που βρίσκονται στο κόκκινο.

Σε πρώτη φάση η μελέτη θα αφορά τα καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια και σε δεύτερη φάση (γύρω στον Φλεβάρη) θα υπάρξει και έκθεση για τα επιχειρηματικά. Αφήνοντας κατά μέρος τα επιχειρηματικά κόκκινα δάνεια –έχουμε αναφερθεί και θα αναφερθούμε αναλυτικότερα προσεχώς- πρέπει να εξηγηθεί πώς ακριβώς γίνεται αυτή η «κερδοσκοπική αξιοποίηση».

Η όλη διαδικασία –παρά τα σύνθετα χρηματιστικά προϊόντα και τις τεχνικές λεπτομέρειες- βασίζεται σε μία.. απλή ιδέα: Έτσι ή αλλιώς τα δάνεια είναι «σκοτωμένα» οπότε αν πωληθεί ένα μέρος τους ή αν ένα άλλο ενοικιαστεί σε αυτούς που ήδη το… κατέχουν με νέους όρους, η διαδικασία αυτή θα γίνει με υψηλά κέρδη για τα επενδυτικά σχήματα που θα αναλάβουν τα «μη εξυπηρετούμενα δάνεια».  Η bad bank που συστάθηκε με συμμετοχή ξένων fund για τη διαχείριση των στεγαστικών της αμερικανικής Fannie Mae έχει ετήσια κέρδη 6 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών αν ξένα fund αγόραζαν κόκκινα δάνεια, ύψους 30 δισ. ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες και κατάφερναν να εισπράξουν το 15% αυτών, θα μπορούσαν να βγάλουν κέρδη 4,5 δισ. ευρώ ετησίως.

Ήδη ετοιμάζονται οι στρατιές των νομικών, διοικητικών και τεχνικών υπαλλήλων που θα αναλάβουν να εκτελέσουν τούτη τη διαδικασία ενώ η Τράπεζα της Ελλάδας μέσω της γνωστής αμερικάνικης τράπεζας διαχείρισης και αξιολόγησης χαρτοφυλακίων (εκτός των άλλων «δουλειών» της) BlackRock έχει προχωρήσει στην λεπτομερή καταγραφή αυτών των δανείων.

Μαύρα δάνεια

Η διαδικασία δεν περιλαμβάνει μόνο την πώληση των περιουσιακών στοιχείων αλλά και την αναδιαπραγμάτευση για ενοικίαση της δήθεν περιουσίας των σπιτιών μέχρι δύο γενιές (!), ακινήτων που ήδη έχει χρυσοπληρώσει ο κοσμάκης με βάση το εμπροσθοβαρές χαρακτηριστικό κάθε δανειοδότησης. Μάλιστα γράφτηκε πως τα fund διεκδικούν και θα πάρουν στη διαχείρισή τους και τα στεγαστικά-καταναλωτικά δάνεια που ήδη… εξυπηρετούνται με ό,τι φαντάζεται κανείς πως σημαίνει κάτι τέτοιο!

Πάντως για τα fund το πιο ενδιαφέρον χαρτοφυλάκιο εξακολουθεί να παραμένει αυτό των επιχειρηματικών «κόκκινων» δανείων. Ειδικά στους τομείς του τουρισμού-ναυτιλίας όπου υπάρχει μία ψαλίδα κερδών-επισφαλειών.

Βέβαια η έντονη δυσαρέσκεια των μεγαλοαστών τραπεζιτών εκφράστηκε και στο ζήτημα των κόκκινων στεγαστικών δανείων μέσω του μεγαλοτραπεζίτη της Τράπεζας Πειραιώς που δήλωσε ανοικτά ενάντιος στους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας. Συμπονετικός καπιταλισμός; Κάθε άλλο. Πρόκειται για την πλέον εκτεθειμένη τράπεζα σε χαρτοφυλάκιο κόκκινων επιχειρηματικών, δάνεια που παρείχε αφειδώς στους επιχειρηματικούς κύκλους και που δεν θα ήθελε να μηδενιστεί το έτερο χαρτοφυλάκιό της, αυτό των στεγαστικών δανείων, αφού οι πλειστηριασμοί θα γίνουν στις εμπορικές τιμές των ακινήτων.

Αλλά μια τέτοια αστική τάξη ποιος την υπολογίζει;

Αναδημοσίευση από την Προλεταριακή Σημαία, φ. 767, 21/11/2015

Advertisements
This entry was posted in οικονομία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s