ΟΙΚΟΝΟΚΟΣΜΟΣ: Χάλκινα χρεοστάσια

του Δημήτρη Μάνου

Τέσσερις ανισορροπίες –εκτός των βαθύτερων δομικών- αναδεικνύονται στον παγκόσμιο οικονομικό ορίζοντα, θυμίζοντας πολύ έντονα την κρίση του 2008.

Η απότομη πτώση των τιμών του χαλκού στην Κίνα αναδεικνύει εκτός των άλλων την (για πρώτη φορά στη νεότερη καπιταλιστική ιστορία της χώρας του δράκου) αδυναμία πληρωμής εταιρικού ομολόγου. Όπως αυτή που κηρύχτηκε από την Shanghai Chaori Solar Energy Science & Technology στην κινέζικη εταιρική αγορά ομολόγων. Έχουμε δηλαδή τις απαρχές έκρηξης μιας νέας φούσκας σε μια αγορά που –κατά τον Bloomberg- αξιολογείται στα 4,2 τρισ. (!) δολάρια;

Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα –που στο παρόν δεν απαντιέται!- καλύτερα είναι να δούμε πώς φούσκωσε αυτή η χρηματιστηριακή αγορά. Στην οικονομική στήλη του Ηλία Σακαντιάρη στην «Καθημερινή» (στήλη που μαζί με εκείνη του Γιάννη Αγγέλη στο «Κεφάλαιο» πραγματικά έχουν «κάτι να μας πουν» στο σύνολο των οικονομικών εντύπων και επιφυλλίδων που κυκλοφορούν) γίνεται λόγος για το μηχανισμό φτηνού δανεισμού σε δολάρια με χαμηλότοκα δάνεια. Τα δάνεια αυτά τα παίρνουν χρησιμοποιώντας ως εγγυήσεις τα συμβόλαια χαλκού στην κινέζικη αγορά. Δηλαδή βγάζουν χρήμα χωρίς να βάλουν το χέρι στην… τσέπη. Με την πώληση του συμβολαίου καρπώνονται τη διαφορά.

Στο μεταξύ, με εγγύηση αυτά τα συμβόλαια δανείζονται φτηνά δολάρια από τις αγορές τα οποία τοποθετούν σε επενδύσεις μέσα στην Κίνα ή δανείζουν με τη σειρά τους και φυσικά με το… αζημίωτο το περίφημο «σκιώδες» τραπεζιτικό σύστημα. Όπως γράφει ο αναλυτής της στήλης, οι αποθήκες χαλκού λειτουργούν ως μιας μορφής… εκτυπωτήριο, αφού παράγουν ρευστότητα με σίγουρο –μέχρι το πρόσφατο «χάλκινο» χρεοστάσιο- κέρδος! Ο χαλκός ή καλύτερα τα συμβόλαιά του μετατρέπονται σε σχεδόν τέλειο χρηματοοικονομικό εργαλείο. Η πιθανότητα –έστω ως υποψία- να μην μπορέσει η κινέζικη αγορά να απορροφήσει τις τεράστιες ποσότητες χαλκού που έχουν συγκεντρωθεί όχι σε ευθεία ανταπόκριση της πραγματικής ζήτησης για χαλκό στην πραγματική οικονομία αλλά για λόγους ρευστότητας, οδήγησε στο πρώτο εταιρικό χρεοστάσιο για την Κίνα. Τι θα επακολουθήσει και τι επιπτώσεις θα υπάρξουν για την παγκόσμια οικονομία;

Η δεύτερη ανισορροπία έχει να κάνει με την εκρηκτική άνοδο του δανεισμού για αγορά μετοχών, που φυσικά προκάλεσε η τελευταία άνοδος των χρηματιστηρίων και υποστήριξε η εύκολη παροχή ρευστότητας όλα τούτα τα χρόνια. Να σημειωθεί εδώ πως το 2007, λίγο πριν ξεσπάσει το χρεοστάσιο των στεγαστικών δανείων που πυροδότησε την κρίση, τα «μετοχοδάνεια» έφταναν το ύψος των 370 δισ. Δολαρίων, ενώ σήμερα το ποσό υπολογίζεται στα 480 δισ. δολάρια! Φανερά πολύ μεγαλύτερο…

Μια τρίτη ανισορροπία ξεκινά πάλι από την καρδιά της ιμπεριαλιστικής μητρόπολης. Μνήμες της πτώσης τού δείκτη Nasdaq όταν κατέρρευσαν οι αγορές νέας τεχνολογίας ξαναξυπνούν. Ηχούν σειρήνες για φούσκες στη Silikon Valley καθώς ο γνωστός από το 2001 δείκτης τραβά ξανά την ανηφόρα με άνοδο –σχεδόν απότομη- έως 38% μέχρι στιγμής. Η πρόσφατη κίνηση του Facebook να δαπανήσει 19 δισ. δολάρια για τη νέα ενσωματωμένη υπηρεσία ηλεκτρονικής ανταλλαγής μηνυμάτων δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Τον περασμένο Νοέμβρη η μετοχή του Twitter αναρριχήθηκε στο 73% και της Zuilly, εταιρείας λιανικών πωλήσεων στο Διαδίκτυο, στο 71%. Όσο και αν υπάρχουν καθησυχαστικές δηλώσεις και αναλύσεις για την επιλεκτικότητα –πια- των επενδυτικών τοποθετήσεων, δεν λείπουν καθόλου οι εκτιμήσεις για το αν η απότομη βουτιά θα έρθει τώρα ή αν χρειάζεται άλλη μια ισόποση ποσοστιαία άνοδος για να εκδηλωθεί αργότερα…

Μια τέταρτη ανισορροπία είναι αυτή που παράγεται από τη γεωστρατηγική αντιπαράθεση Ρωσίας-Δύσης. Συνολικά παρμένο το ποσό των οικονομικών επενδύσεων και εξαγωγών της Δύσης στη Ρωσία ξεπερνά το αντίστοιχο ποσό της Ρωσίας στη Δύση. Όμως, από όποια πλευρά και αν το δει κανείς, σίγουρα αυτή η αντιπαράθεση συρρικνώνει το εύρος των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών και ανταλλαγών σε μια περίοδο παγκόσμιας ύφεσης και αναιμικής «ανάκαμψης». Βέβαια η ανακοίνωση της κατάργησης όλων (!) των εμπορικών δασμών από την Ευρωζώνη προς τις ΗΠΑ ανοίγει το δρόμο για την τεράστια «ευρωατλαντική» αγορά που περιγράφουν οι Ομπάμα και Μέρκελ. Να σημειωθεί εδώ πως το εμπόδιο στο οποίο είχε σκοντάψει η πρόσφατη επανέναρξη των συνομιλιών ανάμεσα στα δύο μέρη κολλούσε ακριβώς στην άρνηση των ΗΠΑ να καταργήσουν κάποιους από τους δικούς τους δασμούς για τα ευρωπαϊκά εμπορεύματα τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι καταργούσαν όλους τους δικούς τους για τα αμερικανικά.

Τραβώντας την ουκρανική κρίση στα άκρα, οι Δυτικοί φέρονται «ως εάν» να μην υπήρχαν οι παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες που περιγράφτηκαν και που μπορούν να οδηγήσουν σε νέα έκρηξη της κρίσης. Στην πραγματικότητα, όλες οι κρίσεις στον στενό ιμπεριαλιστικό πυρήνα, οι κρίσεις  του 1980, 1987, 2000, 2007, συνδέθηκαν με στομώματα και αναθεωρήσεις της γεωστρατηγικής γραμμής ειδικά των ΗΠΑ («Έγκατα και εδάφη της κρίσης» 2011).

Αν δούμε την πρόσφατη οικονομική ιστορία προσεκτικότερα, οι προϊούσες οικονομικές ανισορροπίες εκδηλώνονταν όταν η κεντρική γεωπολιτική κατεύθυνση του ιμπεριαλισμού βρισκόταν σε αδιέξοδο. Αντίστοιχα «αγνοούνταν» οι ανισορροπίες όταν αναπτυσσόταν η ιμπεριαλιστική επιθετικότητα, με επιτυχίες συνολικές ή έστω στα… σημεία.

Δυστυχώς, δεν μπορούμε να ανατρέξουμε και να αντλήσουμε συμπεράσματα για την αρκετά όμοια όσον αφορά το εύρος και το βάθος -σύμφωνα με πολλούς οικονομικούς αναλυτές- κρίση του ’29 και το πώς αυτή συνεχίστηκε. Την πρόλαβε ο πόλεμος…

Αναδημοσίευση από την Προλεταριακή Σημαία φ. 730, 22/3/2014

Advertisements
This entry was posted in οικονομία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s