Δωδέκατη θέση για την έννοια της ιστορίας

Στις σημειώσεις του, ο Μπένγιαμιν τονίζει το ζήτημα της μαχητικότητας της εργατικής τάξης και της δύναμης του μίσους όπως αναλύεται από τον Μαρξ. Θεωρεί ότι μπορεί να συνδυαστεί με τον τρόπο που συμπλέκει ο Νατσάγιεφ στους Δαιμονισμένους την επαναστατική καταστροφή με τη σκέψη της απολύτρωσης. Συγχρόνως, για τη διαμόρφωση της δωδέκατης θέσης λαμβάνει ως παράδειγμα αυθεντικής ιστορικής αντίληψης το ποίημα του Μπρεχτ «Στους απογόνους», όπου επισημαίνεται ότι δεν ζητάμε από τους απογόνους ευχαριστίες για τις νίκες μας, αλλά την ανάμνηση για τις ήττες μας (*). «Να τι σημαίνει παρηγοριά: η παρηγοριά, που μπορεί να υπάρχει μόνο για εκείνους, οι όποιοι δεν ελπίζουν πια στην παρηγοριά». [Μετάφραση: Μ.Α.]

 Δωδέκατη θέση για την έννοια της ιστορίας

Βάλτερ Μπένγιαμιν

imagesXII

Χρειαζόμαστε την ιστορία, αλλά τη χρειαζόμαστε διαφορετικά απ’ ό,τι την χρειάζεται ο κακομαθημένος χασομέρης στον κήπο της γνώσης.

Φ. Νίτσε, Για να οφέλη και τα μειονεκτήματα της ιστορίας στη ζωή.

Το υποκείμενο της ιστορικής γνώσης είναι η ίδια η μαχόμενη, καταπιεσμένη τάξη. Στον Μαρξ προβάλει ως η τελευταία υποδουλωμένη, ως η εκδικήτρια τάξη, που ολοκληρώνει το έργο της απελευθέρωσης στο όνομα γενεών κατεστραμμένων. Αυτή η συνείδηση, που επανήλθε σε ισχύ για σύντομο διάστημα με τον «Σπάρτακο», ήταν ανέκαθεν απρεπής για τη σοσιαλδημοκρατία. Κατόρθωσε μέσα σε τρεις δεκαετίες σχεδόν να εξαλείψει το όνομα ενός Μπλανκί, που είχε συγκλονίσει με την κλαγγή του τον περασμένο αιώνα. Κολακευόταν με το να περάσει στην εργατική τάξη τον ρόλο ενός λυτρωτή για τις μέλλουσες γενιές. Απέκοψε έτσι τον τένοντα της πιο σημαντικής δύναμής της. Η τάξη ξέμαθε με τέτοια διδασκαλία και το μίσος όσο και το πνεύμα αυτοθυσίας. Διότι και τα δύο τρέφονται από την εικόνα των υποδουλωμένων προγόνων, όχι από το ιδανικό των απελευθερωμένων εγγονών.

(*) Στους απογόνους μας 

Μπέρτολτ Μπρέχτ | Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

[…]

ΙΙΙ
Εσείς, που δεν γνωρίσατε τον κατακλυσμό
που έπνιξε εμάς,
να θυμάστε να λογαριάζετε,
όταν θα μιλάτε για τις δικές μας αδυναμίες,
τους χρόνους του ζόφου
που εμείς περάσαμε
και εσείς γλυτώσατε.
Κι απ’ τα παπούτσια μας πιο συχνά τις χώρες αλλάζαμε,
όπου καταφεύγαμε πάντα όσο κρατούσε
της πάλης των τάξεων – απελπισμένοι:
να βλέπουμε το άδικο, και να μη γίνεται τίποτα.

Κι όμως, το ξέρουμε και το παραξέρουμε:
και το μίσος για την ταπεινοσύνη
μάς χαλάει τη φάτσα
και η οργή απ’ την αδικία
τη φωνή μάς βραχνιάζει. Αχ, εμείς,
που θέλαμε να προετοιμάσουμε για τη φιλία το έδαφος,
ε μ ε ί ς
ουδέποτε μπορέσαμε να είμαστε φιλικοί οι ίδιοι.

Εσείς, όμως,
όταν θα ξημερώσει η μέρα η καλή,
οπού ο άνθρωπος πια βοηθός του ανθρώπου θα είναι,
ε σ ε ί ς
να μας θυμηθείτε και να μας λογαριάσετε
με κάθε επιείκεια.

Advertisements
This entry was posted in ιστορία, μεταφράσεις and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s